Κυριακή, 27 Ιουλίου 2014

Ο ήλιος και ο χρόνος





















Διάφοροι ερμηνευτές σε τραγούδια του Μίκη Θεοδωράκη

Τα τραγούδια και οι στίχοι τους:

01. Πρόζα Georges Wilson

02. Γειά σου Ακρόπολη Τραγούδι: Μαρία Φαραντούρη
Μουσική: Μίκης Θεοδωράκης | Στίχοι: Μίκης Θεοδωράκης
Γεια σου Ακρόπολη | Τουρκολίμανο, οδός Βουκουρεστίου. | Ο Πολικός σημαδεύει με φως | το σταθερό σημείο του κόσμου. | Αθήνα η πρώτη | στο βυθό των αιώνων | με το γυαλί | σε βλέπουν οι ψαροντουφεκάδες. | Γαλέρες, γιωταχὶ, πορνεία κρυφά | η Γενική κέντρο του κόσμου. | Ο Πολικός γυρίζει σταθερά | το φουγάρο του μαγειρείου | σημαδεύει με καπνό | τι σταθερό σημείο του Στερεώματος. | Η Πούλια, η Αφροδίτη | η Ντίνα, η Σούλα, η Εύη, η Ρηνιώ. | Πέντε εκατομμύρια έτη φωτός | σταθερή γραμμή διασχίζει. | Πέντε δισεκατομμύρια γαλαξίες | σε πέντε μέτρα | σε πέντε μέτρα | σε πέντε μόνο μέτρα | από το κελί μου.

03. Μετάφραση του Γειά σου Ακρόπολη

04. Ο χρόνος διαλύεται Τραγούδι: Μαρία Φαραντούρη & Πέτρος Πανδής
Μουσική: Μίκης Θεοδωράκης | Στίχοι: Μίκης Θεοδωράκης
Ο χρόνος διαλύεται | μέσα στη στιγμή | το ελάχιστο γίνεται | ο μέγιστος τύραννος. | Βασανίζει ανθισμένες πληγές | γεμάτες χαμόγελα και υποσχέσεις | για κάτι άλλο, αυτό το άλλο | είναι που ζούμε κάθε στιγμή | νομίζοντας ότι ζούμε το άλλο. | Όμως το άλλο δεν υπάρχει. | Είμαστε εμείς η Μοίρα μας | που μας λοξοκοιτάζει. | Σφίγγα που ξέχασε το αίνιγμα | δεν έχουμε τίποτα να λύσουμε. | Δεν υπάρχει αίνιγμα | δεν υπάρχει διαφυγή | από τον πύρινο κύκλο | του Ήλιου και του Θανάτου.

05. Μετάφραση του Ο χρόνος διαλύεται

06. Μετάφραση του Ηλιε θα σε κοιτάξω στα ματια

07. Επάνω στο ξερό χώμα Τραγούδι: Μαρία Δημητριάδη
Μουσική: Μίκης Θεοδωράκης | Στίχοι: Μίκης Θεοδωράκης
Επάνω στο ξερό χώμα της καρδιάς μου | εφύτρωσε ένας κάκτος. | Πέρασαν πάνω από είκοσι αιώνες | που ονειρεύομαι γιασεμί. | Τα μαλλιά μου μύρισαν γιασεμί, | η ζωή μου είχε πάρει κάτι | από το λεπτό άρωμα του. | Τα ρούχα μου μύρισαν γιασεμί, | η ζωή μου είχε πάρει κάτι | από το λεπτό άρωμα του. | Όμως ο κάκτος δεν είναι κακός, | μονάχα δεν το ξέρει και φοβάται. | Κοιτάζω τον κάκτο μελαγχολικά. | Πότε πέρασαν κιόλας τόσοι αιώνες; | Θα ζήσω άλλους τόσους | ακούγοντας τις ρίζες να προχωρούν | μέσα στο ξερό χώμα της καρδιάς μου.

08. Μετάφραση του Οταν σταματήσει ο χρόνος

09. Όταν σταματήσει ο Χρόνος Τραγούδι: Μαρία Δημητριάδη
Μουσική: Μίκης Θεοδωράκης | Στίχοι: Μίκης Θεοδωράκης
Όταν σταματήσει ο Χρόνος | το κελί μου γεμίζει μήνες, | μήνες, μέρες, ώρες, στιγμές, | δέκατα δευτερολέπτων, | δέκατα δευτερολέπτων, | δέκατα δευτερολέπτων. | Ένα βήμα πριν από το Χάος | υπάρχει Χάος, | ένα βήμα μετά το Χάος | υπάρχει Χάος, | εγώ υπάρχω λίγο πριν, λίγο μετά, | υπάρχω μέσα στο Χάος | δεν υπάρχω, δεν υπάρχω.

10. Μετάφραση του όταν σταματήσει ο χρόνος

11. Τα κελιά ανασαίνουν Τραγούδι: Αντώνης Καλογιάννης
Μουσική: Μίκης Θεοδωράκης | Στίχοι: Μίκης Θεοδωράκης
Τα κελιά ανασαίνουν, | τα κελιά που βρίσκονται ψηλά, | τα κελιά που βρίσκονται χαμηλά. | Η βροχή μας ενώνει, | ο ήλιος ντράπηκε να φανεί, Νίκο, | Γιώργο, κρατιέμαι από ένα λουλούδι.

12. Μετάφραση του ο ηλιος με …

13. Μετάφραση του Ηλιος ο πρώτος

14. Μετάφραση του Μέσα στους παραδείσιους κήπους

15. Μέσα στους παραδείσιους κήπους Τραγούδι: Μαρία Φαραντούρη
Μουσική: Μίκης Θεοδωράκης | Στίχοι: Μίκης Θεοδωράκης
Μέσα στους παραδείσιους κήπους του κρανίου μου | κίτρινος Ήλιος ταξιδεύει στα φτερά του χρόνου. | Ακολουθούν πουλιά με ξύλινα φτερά. | Προπορεύονται άγγελοι με τζετ. | Μεγαλόπρεπη πορεία πάνω από μπανανιές, | ευκαλύπτους και πεύκα που καλύπτουν | την αριστερή πλευρά του εγκεφάλου μου. | Στη δεξιά νύμφες και ουράνιες πόρνες | σκεπασμένες γιασεμιά, κόκκινες σαύρες | ακούν τους καταρράχτες που χάνονται | στις καταβόθρες του νωτιαίου μυελού μου. | Εκεί αρχίζει η Γη και τελειώνει το Σύμπαν | Αιφνιδίως η μεγαλόπρεπη πομπή ακινητοποιείται | ώρα έξι το απόγευμα, | ώρα έξι ακριβώς | σταματά η πομπή, ο χρόνος, ο Ήλιος. | Μονάχα τα πουλιά ταξιδεύουν | χτυπούν τα ξύλινα φτερά | και τα τζετ | θρηνούν κι αυτά αγγελικά.

16. Μετάφραση του Έχω ένα λαβύρινθο

17. Επουράνιοι ποταμοί Τραγούδι: Μαρία Δημητριάδη
Μουσική: Μίκης Θεοδωράκης | Στίχοι: Μίκης Θεοδωράκης
Επουράνιοι ποταμοί, υπόγειοι χείμαρροι | κατεβαίνουν παφλάζοντας, | οδός Ονείρων, Ομόνοια, Σίλβα, Σίλβα, | τα νερά τους ξανθά, | δυο στρώματα ξανθά, | δυο στρώματα πράσινα, | στη μέση εγώ, κόκκινη ακρίδα, | φτερά φυσαρμόνικες, ήχοι από νερό, | σαύρες, φεγγάρια, | βουτούν, βυθίζονται, πνίγονται, | κάγκελα, κάγκελα, κάγκελα, | Σίλβα, Σίλβα.

18. Πρόζα όταν εσύ φωνάζεις Μαρία Φαραντούρη

19. Στο τέταρτο πάτωμα Τραγούδι: Μαρία Δημητριάδη & Αντώνης Καλογιάννης
Μουσική: Μίκης Θεοδωράκης | Στίχοι: Μίκης Θεοδωράκης
Στο τέταρτο πάτωμα | η μαμά σου κοιμάται Έλενα, Έλενα, Έλενα. | Μουσική θεία τα όνειρά της, τα όνειρά της, | τα όνειρά της Πεπίνο Ντι Κάπρι. | Μουσική θεία τα όνειρά της, τα όνειρά της, | τα όνειρά της Πεπίνο Ντι Κάπρι. | Πέρα από τη θάλασσα μην την ξυπνήσεις.

20α. Πρόζα η οδοντοστοιχεία του ήλιου

20β. Η οδοντοστοιχία του ήλιου Τραγούδι: Αντώνης Καλογιάννης
Μουσική: Μίκης Θεοδωράκης | Στίχοι: Μίκης Θεοδωράκης
Η οδοντοστοιχία του Ήλιου με απειλεί | το κάγκελο του χρόνου με προστατεύει | ο Γιάννης, ο Ιάσων, ο Βύρων, ο Τάκης, ο Αλέκος, | στα κατάρτια ψηλά υψώστε, | στα κατάρτια ψηλά υψώστε, | τα λεμόνια, τα πορτοκάλια υψώστε. | Τα πέδιλα στην άμμο, φωνές κρέμα νιβέα | ιππόκαμπος, πασιέντσες, νεσκαφέ, | σημαίες ακριβές από φτηνό ύφασμα κρατούν, | σημαίες ακριβές από φτηνό ύφασμα κρατούν.

21. Έκτη Σεπτεμβρίου Τραγούδι: Μαρία Φαραντούρη
Μουσική: Μίκης Θεοδωράκης | Στίχοι: Μίκης Θεοδωράκης
Έκτη Σεπτεμβρίου | ώρα έντεκα πρωινή. | Τώρα λούζονται τα πουλιά | στα ποτάμια | στα έλατα τρίβονται | οι Βοριάδες. | Σε χτύπησε ο Τούρκος | στο Μπιζάνι. | Τώρα κάθεσαι και με κοιτάς, | πίνεις καφέ, | στάζεις φαρμάκι, | Αγάπη, αγάπη. | Ο Ήλιος ψήνει | το σταφύλι | ώρα έντεκα πρωινή.

22. Σουλεϊμάν ο Μεγαλοπρεπής Τραγούδι: Μ. Φαραντούρη & Α. Καλογιάννης
Μουσική: Μίκης Θεοδωράκης | Στίχοι: Μίκης Θεοδωράκης
Σουλεϊμάν ο Μεγαλοπρεπής, | Κωνσταντίνος ο Παλαιολόγος. | Πάψε πια να φωνάζεις | λαθρέμπορος, λωποδύτης, νταβατζής. | Φωνητικές χορδές, | ο Αντρέας, ο Ηλίας, η Ανθή | λαρύγγι ζώου, λαρύγγι ανθρώπου. | Αγια Σοφιὰ στίφη βαρβαρικά | το υγρόν πυρ, | ο Γέρος του Μοριά σκουλήκι. | Σε κάθε βήμα μου σκοντάφτω, | ζερβά θηρία του Βόρνεο, | δεξιά φλόγες στο Ναγκασάκι, | μπροστά φουγάρα στο Μπούχενβαλντ | και πίσω το κελί του Μακρυγιάννη. | Πάνω, κάτω, ανατολικά, δυτικά | μαχαίρια, μαστίγια, ακόντια, ορδές. | Ορδές αγίων, ορδές δαιμόνων | Ορδές αγίων, ορδές στρατηγών. | Είμαι ραδίκι σπαρμένο στον κρατήρα. | Αντίο Ήλιε | αντίο φως | καληνύχτα.

23. Πρόζα Yves Montand

24. Επιφάνεια Αβέρωφ Τραγούδι: Αντώνης Καλογιάννης
Μουσική: Μίκης Θεοδωράκης | Στίχοι: Γιώργος Σεφέρης
Τ' ανθισμένο πέλαγο και τα βουνά στη χάση του φεγγαριού | η μεγάλη πέτρα κοντά στις αραποσυκιές και τ' ασφοδίλια | το σταμνί που δεν ήθελε να στερέψει στο τέλος της μέρας | και το κλειστό κρεβάτι κοντά στα κυπαρίσσια και τα μαλλιά σου | χρυσά τ' άστρα του Κύκνου κι εκείνο τ' άστρο ο Αλδεβαράν | Κράτησα τη ζωή μου | κράτησα τη ζωή μου ταξιδεύοντας | ανάμεσα σε κίτρινα δέντρα κατά το πλάγιασμα της βροχής | σε σιωπηλές πλαγιές φορτωμένες με τα φύλλα της οξιάς | καμιά φωτιά στη κορυφή του βραδιάζει | Κράτησα τη ζωή μου στ' αριστερό σου χέρι μια γραμμή | μια χαρακιά στο γόνατό σου | τάχα να υπάρχουν στην άμμο του περασμένου καλοκαιριού | τάχα να μένουν εκεί που φύσεξε ο βοριάς καθώς ακούω | γύρω στη παγωμένη λίμνη την ξένη φωνή | Τα πρόσωπα που βλέπω δε ρωτούν μήτε η γυναίκα | περπατώντας σκυφτή βυζαίνοντας το παιδί της | Ανεβαίνω τα βουνά μελανιασμένες λαγκαδιές | ο χιονισμένος κάμπος, ως πέρα ο χιονισμένος κάμπος τίποτε δε ρωτούν | μήτε ο καιρός κλειστός σε βουβά ερμοκλήσια | μήτε τα χέρια που απλώνουνται για να γυρέψουν, κι οι δρόμοι | Κράτησα τη ζωή μου ψιθυριστά μέσα στην απέραντη σιωπή | δεν ξέρω πια να μιλήσω μήτε να συλλογιστώ | ψίθυροι σαν την ανάσα του κυπαρισσιού τη νύχτα εκείνη | σαν την ανθρώπινη φωνή της νυχτερινής θάλασσας στα χαλίκια σαν | την ανάμνηση της φωνή σου λέγοντας "ευτυχία" | Κλείνω τα μάτια γυρεύοντας το μυστικό συναπάντημα των νερών | κάτω απ' τον πάγο το χαμογέλιο της θάλασσας τα κλειστά πηγάδια | ψηλαφώντας με τις δικές μου φλέβες τις φλέβες εκείνες που μου ξεφεύγουν | εκεί που τελειώνουν τα νερολούλουδα κι αυτός ο άνθρωπος | που βηματίζει τυφλός πάνω στο χιόνι της σιωπής | Κράτησα τη ζωή μου, μαζί του, γυρεύοντας το νερό που σ' αγγίζει | στάλες βαριές πάνω στα πράσινα φύλλα, στο πρόσωπό σου | μέσα στον άδειο κήπο, στάλες στην ακίνητη δεξαμενή | βρίσκοντας ένα κύκνο νεκρό μέσα στα κάτασπρα φτερά του | δέντρα ζωντανά και τα μάτια σου προσηλωμένα | Ο δρόμος αυτός δεν τελειώνει δεν έχει αλλαγή, όσο γυρεύεις | να θυμηθείς τα παιδικά σου χρόνια, εκείνους που έφυγαν εκείνους | που χάθηκαν μέσα στον ύπνο τους σε πελαγίσιους τάφους | όσο ζητάς τα σώματα που αγάπησες να σκύψουν | κάτω από τα σκληρά κλωνάρια των πλατάνων εκεί | που στάθηκε μια αχτίδα του ήλιου γυμνωμένη | και σκίρτησε ένας σκύλος και φτεροκόπησε η καρδιά σου | ο δρόμος δεν έχει αλλαγή, κράτησα τη ζωή μου | Το χιόνι | και το νερό παγωμένο στα πατήματα των αλόγων

Επιμέλεια: Νίκος Ταξείδης