Σάββατο, 24 Δεκεμβρίου 2011

Πολιτεία Α'





















Διάφοροι ερμηνευτές σε τραγούδια του Μίκη Θεοδωράκη

Τα τραγούδια και οι στίχοι τους:

01. Καημός Τραγούδι: Γρηγόρης Μπιθικώτσης
Μουσική: Μίκης Θοδωράκης | Στίχοι: Δημήτρης Χριστοδούλου
Είναι μεγάλος ο γιαλός | είναι μακρύ το κύμα | είναι μεγάλος ο καημός | κι είναι πικρό το κρίμα | Ποτάμι μέσα μου πικρό | το αίμα της πληγής σου | κι από το αίμα πιο πικρό | στο στόμα το φιλί σου | Δεν ξέρεις τι ‘ναι παγωνιά | βραδιά χωρίς φεγγάρι | να μη γνωρίζεις ποια στιγμή | ο πόνος θα σε πάρει | Ποτάμι μέσα μου πικρό | το αίμα της πληγής σου | κι από το αίμα πιο πικρό | στο στόμα το φιλί σου

02. Βρέχει στη φτωχογειτονιά Τραγούδι: Γρηγόρης Μπιθικώτσης
Μουσική: Μίκης Θοδωράκης | Στίχοι: Τάσος Λειβαδίτης
Μικρά κι ανήλιαγα στενά | και σπίτια χαμηλά μου | βρέχει στη φτωχογειτονιά | βρέχει και στην καρδιά μου | Αχ ψεύτη κι άδικε ντουνιά | άναψες τον καημό μου | είσαι μικρός και δε χωράς | τον αναστεναγμό μου | Οι συμφορές αμέτρητες | δεν έχει ο κόσμος άλλες | φεύγουν οι μέρες μου βαριά | σαν της βροχής τις στάλες

03. Παράπονο Τραγούδι: Στέλιος Καζαντζίδης
Μουσική: Μίκης Θοδωράκης | Στίχοι: Δημήτρης Χριστοδούλου
Τι θέλεις απ' τα νιάτα μου | που είναι πικραμένα | δεν ξέρεις τι θα πει καημός | τι θέλεις από μένα | Εγώ περπάτησα γυμνός | εγώ βαδίζω μόνος | μου 'γινε ρούχο ο σπαραγμός | και σπίτι μου ο πόνος | Δεν ξέρεις τι 'ναι μοναξιά | καρδιά που κλαίει τη νύχτα | όσα τραγούδια σου 'γραψα | στην κρύα νύχτα ρίχ' τα | Εγώ περπάτησα γυμνός | εγώ βαδίζω μόνος | μου 'γινε ρούχο ο σπαραγμός | και σπίτι μου ο πόνος

04. Γωνιά, γωνιά Τραγούδι: Γρηγόρης Μπιθικώτσης
Μουσική: Μίκης Θοδωράκης | Στίχοι: Δημήτρης Χριστοδούλου
Γωνιά, γωνιά σε καρτερώ | Γωνιά, γωνιά σε ψάχνω | ψάχνω να βρω τα μάτια σου | κι απ' τον καημό τα χάνω | Αλλού απλώνεται δροσιά | κι αλλού χιονιάς σφυρίζει | και τ' όνειρο που χάνεται | πάει και δε γυρίζει | Γωνιά, γωνιά σε ζήτησα | Γωνιά, γωνιά σε βρήκα | σου φίλησα τα μάτια σου | και στους καημούς σου μπήκα | Αλλού απλώνεται δροσιά | κι αλλού χιονιάς σφυρίζει | και τ' όνειρο που χάνεται | πάει και δε γυρίζει

05. Είναι μακρύς ο δρόμος σου Τραγούδι: Γρηγόρης Μπιθικώτσης
Μουσική: Μίκης Θοδωράκης | Στίχοι: Πάνος Κοκκινόπουλος
Σκίσε γλυκά το έλατο | και πάρ' του το ρετσίνι | γλυκό κρασί με τον καιρό | ο πόνος σου να γίνει | αχ να γίνει | Είναι μακρύς ο δρόμος σου | κι η υπομονή σου λίγη | χτυπώ δειλά τη πόρτα σου | και ο αγέρας την ανοίγει | Κι αν ειν' το τζάκι σου σβηστό | κι αρνιέμαι να τ' ανάψω | μου γίνε χάρη απ' το θεό | να μη μπορώ να κλάψω | αχ να κλάψω | Είναι μακρύς ο δρόμος σου | κι η υπομονή σου λίγη | χτυπώ δειλά τη πόρτα σου | και ο αγέρας την ανοίγει

06. Μετανάστης Τραγούδι: Στέλιος Καζαντζίδης
Μουσική: Μίκης Θοδωράκης | Στίχοι: Δημήτρης Χριστοδούλου
Καράβι ποιος σε κέντησε, ποιος σού 'βαψε τα ξάρτια | για να με πάρεις μακριά και να δακρύσουνε πικρά | και να δακρύσουνε πικρά της μάνας μου τα μάτια | Φεύγω γιατί με πίκρανε | η φτώχεια και ο πόνος | είχε πνιγεί η ελπίδα μου | είχε σβηστεί ο ήλιος μου | κι είχε χαθεί | κι είχε χαθεί ο δρόμος | Με δέρναν όλοι οι καιροί, μου πάγωναν τα μάτια | μου κάναν πέτρα το ψωμί, μου κάναν βούρκο το νερό | μου κάναν βούρκο το νερό και την καρδιά κομμάτια | Φεύγω γιατί με πίκρανε... | Δεν μού 'χαν μείνει ν' αγαπώ δυο χέρια ν' αγκαλιάζω | μόνο τα χείλη με καημό και μια φωνή με πυρετό | και μια φωνή με πυρετό τον πόνο να φωνάζω | Φεύγω γιατί με πίκρανε...

07. Μάνα μου και Παναγιά Τραγούδι: Γρηγόρης Μπιθικώτσης
Μουσική: Μίκης Θοδωράκης | Στίχοι: Τάσος Λειβαδίτης
Ο ήλιος ήσουν κι η αυγή | της νύχτας το φεγγάρι | της μάνας μου ήσουν η ευχή | της Παναγιάς η χάρη | Έφυγες και κλαίει ο άνεμος το κύμα | κλαίνε τ' άστρα κι η νυχτιά | κλαίει κι η μάνα μου στο μνήμα | κλαίει, κλαίει κι η Παναγιά | Στον πυρετό ήσουνα δροσιά | κερί μες στο σκοτάδι | άστρο στην κοσμοχαλασιά | βασιλικός στον Άδη | Έφυγες και κλαίει ο άνεμος το κύμα | κλαίνε τ' άστρα κι η νυχτιά | κλαίει κι η μάνα μου στο μνήμα | κλαίει, κλαίει κι η Παναγιά

08. Αυτούς που βλέπεις Τραγούδι: Γρηγόρης Μπιθικώτσης
Μουσική: Μίκης Θεοδωράκης | Στίχοι: Μιχάλης Κατσαρός
Αυτούς που βλέπεις πάλι θα τους ξαναΐδείς | θα τους γνωρίσεις πάλι | άλλον θα λένε Κωνσταντή κι άλλον Μιχάλη | Αυτούς που βλέπεις πάλι θα τους ξαναΐδείς | θα τους γνωρίσεις πάλι | σ' αυτόν τον κόσμο θα γυρνούν | με περηφάνια πιο μεγάλη | Αυτούς που βλέπεις πάλι θα τους ξαναΐδείς | θα τους μισήσεις πάλι | έναν μονάχα δε θα βρεις | τον πιο μικρό, τον πιο πικρό, τον πιο αγαπημένο | τον μοναχό, τον δυνατό και τον αντρειωμένο | Αυτόν δε θα τον ξαναΐδείς να τονε βασανίσεις | και την μεγάλη του καρδιά να τηνε σκίσεις | αυτόν δε θα τον ξαναβρείς τι τον φυλάνε τ'άστρα | τι τον φυλάει ο ήλιος του, τονε φυλάει το φεγγάρι | Αυτόν που 'χει τη χάρη τον πιο μικρό | τον πιο πικρό και τον αγαπημένο | αυτόν μονάχα εγώ, μονάχα εγώ, εγώ προσμένω

09. Οι μοιραίοι Τραγούδι: Γρηγόρης Μπιθικώτσης
Μουσική: Μίκης Θεοδωράκης | Στίχοι: Κώστας Βάρναλης
Mες την υπόγεια την ταβέρνα, | μες σε καπνούς και σε βρισές | (απάνω στρίγγλιζε η λατέρνα) | όλ' η παρέα πίναμ' εψές· | εψές, σαν όλα τα βραδάκια, | να πάνε κάτου τα φαρμάκια. | Σφιγγόταν ένας πλάι στον άλλο | και κάπου εφτυούσε καταγής. | Ω! πόσο βάσανο μεγάλο | το βάσανο είναι της ζωής! | Όσο κι ο νους να τυραννιέται, | άσπρην ημέρα δε θυμιέται. | Ήλιε και θάλασσα γαλάζα | και βάθος τ' άσωτ' ουρανού! | Ω! της αυγής κροκάτη γάζα, | γαρούφαλα του δειλινού, | λάμπετε, σβήνετε μακριά μας, | χωρίς να μπείτε στην καρδιά μας! | Tου ενού ο πατέρας χρόνια δέκα | παράλυτος, ίδιο στοιχειό· | τ' άλλου κοντόημερ' η γυναίκα | στο σπίτι λιώνει από χτικιό· | στο Παλαμήδι ο γιος του Mάζη | κ' η κόρη του Γιαβή στο Γκάζι. | -Φταίει το ζαβό το ριζικό μας! | -Φταίει ο Θεός που μας μισεί! | -Φταίει το κεφάλι το κακό μας! | -Φταίει πρώτ' απ' όλα το κρασί! | Ποιος φταίει; ποιος φταίει; Κανένα στόμα | δεν τό βρε και δεν τό πε ακόμα. | Έτσι στη σκοτεινή ταβέρνα | πίνουμε πάντα μας σκυφτοί. | Σαν τα σκουλήκια, κάθε φτέρνα | όπου μας έβρει μας πατεί. | Δειλοί, μοιραίοι κι άβουλοι αντάμα, | προσμένουμε, ίσως, κάποιο θάμα!

10. Η μπαλάντα του Αντρίκου Τραγούδι: Γρηγόρης Μπιθικώτσης
Μουσική: Μίκης Θεοδωράκης | Στίχοι: Κώστας Βάρναλης
Είχε την τέντα ξομπλιαστή | η βάρκα του καμπούρη Αντρέα. | Γυρμένος πλάι στην κουπαστή | ονείρατα έβλεπεν ωραία. | Η Κατερίνα κι η Ζωή, | τ' Αντιγονάκι κι η Ζηνοβία. | Ω, τι χαρούμενη ζωή! | Χτυπάς, φτωχή καρδιά, με βία. | Τα μεσημέρια τα ζεστά | τη βάρκα παίρνανε τ' Αντρέα | για να τις πάει στ' ανοιχτά | όλες μαζί, τρελή παρέα. | Ήρθ' ο χειμώνας ο κακός | και σκόρπισε η τρελή παρέα | Και σένα βήχας μυστικός | σ' έριξε χάμω, μπάρμπα Αντρέα.

11. Σαββατόβραδο Τραγούδι: Στέλιος Καζαντζίδης
Μουσική: Μίκης Θοδωράκης | Στίχοι: Τάσος Λειβαδίτης
Μοσχοβολούν οι γειτονιές | βασιλικό κι ασβέστη, | παίζουν τον έρωτα κρυφά | στις μάντρες τα παιδιά. | Σαββάτο βράδυ μου έμορφο | ίδιο Χριστός Ανέστη, | ένα τραγούδι του Τσιτσάνη | κλαίει κάπου μακριά. | Πάει κι απόψε τ' όμορφο | τ' όμορφο τ' απόβραδο, | από Δευτέρα πάλι | πίκρα και σκοτάδι. | Αχ, να 'ταν η ζωή μας | Σαββατόβραδο | κι ο Χάρος να 'ρχονταν | μια Κυριακή το βράδυ. | Οι άντρες σχολάν' απ' τη δουλειά | και το βαρύ καημό τους | να θάψουν κατεβαίνουνε | στο υπόγειο καπηλειό. | Και το φεγγάρι ντύνει, λες, | με τ' άσπρο νυφικό του | τις κοπελιές που πλένονται | στο φτωχοπλυσταριό. | Πάει κι απόψε τ' όμορφο | τ' όμορφο τ' απόβραδο....

12. Έχω μια αγάπη Τραγούδι: Στέλιος Καζαντζίδης
Μουσική: Μίκης Θοδωράκης | Στίχοι: Τάσος Λειβαδίτης
Έχω μια αγάπη ολοδική μου | τριαντάφυλλο, άστρο μου κι αυγή μου | χίλιοι άντρες δεν θα το μπορούσαν | όπως εγώ να σ' αγαπούσαν. | Μέσα στα μάτια σου γλυκές | τ' Αη-Γιάννη ανάβουν οι φωτιές. | Στο στόμα σου σαν είμαι απάνω | πια δε φοβάμαι να πεθάνω | στα χέρια σου σαν είμαι μέσα | τότε έγια μόλα, έγια λέσα. | Χωρίς καράβι και πανιά | άι ταξιδεύω το ντουνιά. | Έχεις τον ήλιο στα μαλλιά σου | και το φεγγάρι στην ποδιά σου | και ένα τζιτζίκι εκεί στα στήθια | που σου λέει παραμύθια. | Απ' τα δικά σου τα φιλιά | μάθαν τραγούδι τα πουλιά.

13. Δραπετσώνα Τραγούδι: Γρηγόρης Μπιθικώτσης
Μουσική: Μίκης Θοδωράκης | Στίχοι: Τάσος Λειβαδίτης
Μ' αίμα χτισμένο, κάθε πέτρα και καημός | κάθε καρφί του πίκρα και λυγμός | Μα όταν γυρίζαμε το βράδυ απ' τη δουλειά | εγώ και εκείνη όνειρα, φιλιά | Το 'δερνε αγέρας κι η βροχή | μα ήταν λιμάνι κι αγκαλιά και γλυκιά απαντοχή | Αχ, το σπιτάκι μας, κι αυτό είχε ψυχή. | Πάρ' το στεφάνι μας, πάρ' το γεράνι μας | στη Δραπετσώνα πια δεν έχουμε ζωή | Κράτα το χέρι μου και πάμε αστέρι μου | εμείς θα ζήσουμε κι ας είμαστε φτωχοί | Ένα κρεβάτι και μια κούνια στη γωνιά | στην τρύπια στέγη του άστρα και πουλιά | Κάθε του πόρτα ιδρώτας κι αναστεναγμός | κάθε παράθυρό του κι ουρανός | Κι΄ όταν ερχόταν η βραδιά | μες στο στενό σοκάκι ξεφαντώναν τα παιδιά | Αχ, το σπιτάκι μας, κι αυτό είχε καρδιά | Πάρ' το στεφάνι μας, πάρ' το γεράνι μας | στη Δραπετσώνα πια δεν έχουμε ζωή | Κράτα το χέρι μου και πάμε αστέρι μου | εμείς θα ζήσουμε κι ας είμαστε φτωχοί

14. Βράχο, βράχο Τραγούδι: Στέλιος Καζαντζίδης
Μουσική: Μίκης Θοδωράκης | Στίχοι: Δημήτρης Χριστοδούλου
Είναι βαριά η μοναξιά | είναι πικρά τα βράχια | παράπονο η θάλασσα | και μου ‘πνιξε τα μάτια | Βράχο, βράχο τον καημό μου | τον μετράω και πονώ | κι είναι το παράπονο μου | πότε μάνα θα σε δω | Πάρε με θάλασσα πικρή | πάρε με στα φτερά σου | πάρε με στο γαλάζιο σου | στη δροσερή καρδιά σου | Βράχο, βράχο τον καημό μου | τον μετράω και πονώ | κι είναι το παράπονο μου | πότε μάνα θα σε δω | Πάρε με να μην ξαναδώ | τα βράχια και το χάρο | κάνε το κύμα όνειρο | και τη σιωπή σου φάρο | Βράχο, βράχο τον καημό μου | τον μετράω και πονώ | κι είναι το παράπονο μου | πότε μάνα θα σε δω | Γίνε αστέρι κι ουρανός | γίνε καινούργιος δρόμος | να μην βαδίζω μοναχός | να μην πηγαίνω μόνος | Βράχο, βράχο τον καημό μου | τον μετράω και πονώ | κι είναι το παράπονο μου | πότε μάνα θα σε δω

Επιμέλεια: Νίκος Ταξείδης